linda ac Idris (29/7/09)

Roedd yn rhyfedd a hyfryd dros ben gweld Linda ac Idris wyneb yn wyneb wedi ini gael sgyrsiau ar Skype'n rheolaidd dros ddwy flynedd. Roedden nhw yng Nghymru yr un wythnosau â fi a mynd â fi ar wibdaith yn y Gogledd yn eu Honda. Ces i ddiwrnod bendigedig gyda nhw (ac un sych hefyd!)

Aethon ni i Gae'r Gors, cartref Kate Roberts yn Rhosgydfan gyntaf. Roedd yr olygfa at y Menai'n braf. Medrwn i glywed Winni'n gofyn i Begw a Mair, "fuoch chi erioed yn Sir Fôn?"

Wedi gweld popeth yn y ty, roeddwn ni eisiau cael cip ar gae Russell Jones oedd gerllaw. Dyma ofyn i Bethan Parry, y rheolwraig a'r ddwy ddynes yno. A phwy oedd un o'r ddwy ond mam Russell! Ac un mor ifanc fel mod i'n meddwl mai ei wraig oedd hi! Roedd hi'n hynod o glên yn ein tywys ni o gwmpas y cae lle oedd cymaint o lysiau'n tyfy'n braf.

corn pistol a chwip (28/7/09)

Rhaid sôn am y nofel hon rwan achos mai llyfr mor dymhorol oedd o i mi ei ddarllen oedd yn bwrw wythnos yn Llanberis.

Stori am Goets Fawr sy'n cludo pyst o Lundain i Gaergybi yn y 19 ganrif ydy hi ac mae'r stori yn cyrraedd ei huchafbwynt wrth y Goets yn mynd trwy Fetws-y-Coed a Dyffryn Ogwen.

Er bod y stori ei hun yn ffuglen, gallai'r pethau ddigwyddodd yn y stori fod wedi digwydd yn aml ar yr adeg honno - gyrrwr garw oedd yn feddw ond yn trin ei geffylau'n fedrus, gârd mewn cot goch yn chwythu ei gorn wrth i'r Goets gyrraedd trefi, pedwar ceffyl gyda Coets Mêl tu eu hôl nhw'n rhedeg fel gwynt mewn llawn edmygedd pobl y trefi, teithwyr tu mewn a thu allan... Roedd yna ddedf bod y pyst i fod i gyrraedd eu cyrchfan ar draul popeth arall. Tasai'r Goets wedi methu, byddai'r gârd gorfod marchogaeth gyda bag y pyst i'r gyrchfan. Ac tasai'r ceffylau wedi methu, byddai fo gorfod cerdded boed storm neu eira!

Diolch i'r nofel mor gyffrous, roeddwn i'n medru treulio'r prynhawn gwlyb yn fy llofft yn hynod o ddymunol.

diwrnod gwlyb iawn iawn (28/7/09)

Roedd hi'n bwrw bron bob dydd yn Llanberis. Ond wnaeth y glaw ddim rhwystro i mi fynd allan neu fyddwn i'n gorfod aros yn fy llofft am yr wythnos gyfan. Felly i ffwrdd â fi i Gaernarfon ar y bws.

Y lle cyntaf oeddwn i eisiau ei weld oedd swyddfa Dafydd Hardy, asiant tai. Clywais fo'n siarad â Beti George ar Radio Cymru am ei fywyd ac am yr oriel yn ei swyddfa fo yng Nghaernarfon. Dim ond ychydig o luniau oedd yna am y tro, ac doedd y ddynes sy'n gyfrifol am yr oriel ddim yno gwaetha'r modd. Roeddwn i'n cerdded o gwmpas y dref ond aeth y glaw oer mor drwm fel mod i'n penderfynu dod yn ôl.

Beth ga i wneud yn y prynhawn mor wlyb? Dyma fynd i lyfrgell fach Llanberis. Roeddwn i eisiau gwybodaeth am sesiwn dawnsio gwerin beth bynnag. Gwnaeth Rhian, y llyfrgellydd glên yn fy helpu. Er bod yna ddim byd ar gael ar y pryd, ges i hyd i rywbeth gwych, sef nofel T.Llew sydd allan o brint bellach, "Corn, Pistol a Chwip." Hwrê!

cadi! (27/7/09)

Curadur yr amgueddfa lechi ydy Cadi Iolen. Y hi gynheuodd fflam o ddiddordeb yn Llanberis yndda i pan welais i hi ar y we. (Roedden ni'n cael gweld rhaglenni S4C ar y we yn y ddyddiau gynt.) Roedd hi'n sôn am yr arddangosfa yn ei Chymraeg mor ddeniadol, ac dechreuais i feddwl am fynd i Lanberis lle siaredir tafodiaith Cadi. Sgrifennais i ati hi sawl tro a chael ateb moesgar bob tro.

Tra oeddwn i yn siop yr amgueddfa, gofynais i wrth wraig y siop am Cadi, ac daeth hi i fy ngweld i! Mae hi'n glws a chlên ac mae ei Chymraeg mor hyfryd. Mae arna i ofn mod i ddim yn medru dweud llawer.

Wrth gwrs mod i wedi mwynhau golygfeydd gogoneddus, llwybrau cerdded gwych Llanberis heb sôn am gyfarfod y bobl leol glên, ond dechreuodd Cynllun Llanberis ^^ oherwydd Cadi.

yr amgueddfa lechi (27/7/09)

Ces i gip ar ddiwydiant llechi Cymru. Es i ar wibdaith sydyn dywyswyd gan Peredr, un o'r seiri coed yna. (Roedd o'n siarad Saesneg oherwydd bod dau o'r grwp ddim yn siarad Cymraeg.) Gweles i o'r olwyn ddwr fwyaf ym Mhrydain i'r ffowndri ac efail y gof a ballu. Roedd yna arddangosiad hollti llechi hefyd. Gellir hollti llechfaen yn haenau mor hawdd. Cau Chwarel Dinorwig oedd thema'r arddangosfa. Dyma un o'r cerddi ar y wal:

Y corn fydd yn ddistaw a segur y gêr,

Ni chlywir y clocsan fyth eto'n Llanber - Twm Bethel

swyddfa'r post (27/7/09)

Roeddwn i'n meddwl mai'r Cymry oedd y gwesteion newydd yn y llety wrth eu clywed nhw drwy drws fy llofft. "Bore da!" meddwn i'n awchus wrthyn nhw felly bore wedyn yn yr ystafell fwyta. - Saib - Saeson oedden nhw wedi'r cwbl!

Mae gan Lanberis swyddfa'r post twt. Awn i yno i bostio cardiau post at y teulu a ffrindiau sawl tro. Maen nhw'n gwerthu pethau rhyfedd hefyd, gwair a naddion pren i anifeiliad bach! Tynnes i lun ohonyn nhw tra oedd plentyn bach yn syllu arna i'n methu deall pam ar y ddaear oeddwn i'n tynnu llun o bethau mor gyffredin!

Ac dyma Malcom, dyn post clên Llanberis wnaeth gludo fy nghardiau post.

castell dolbadarn ac oriel (26/7/09)

Dim ond y twr sydd ar ôl lle oedd Castell Dolbadarn. Es i i fynny'r grisiau troellog, serth a rhyfeddu mai Llyweryn Fawr oedd yn byw yma ar un adeg. Cerddes i ar lwybr drwy goedwig yn ôl i'r dref wedyn. Roedd popeth yn anhygoel o wyrdd.

Gweles i arwydd oriel gan artistiaidd lleol a mynd i mewn. Roedd y rhan fwyaf o'r lluniau'n adlewyrchu golygfeydd yr Eryri wrth reswm. Roedd yna un artist oedd yn arbennig o dda, y gorau yn fy nyb i. Roeddwn i'n gwirioni ar ei lun o Gastell Dolbadarn a'r mynyddoedd mewn hanner tywyllwch. Ond roedd yn rhy fawr a drwm i ddod â fo adref (a thipyn yn rhy ddrud i mi a dweud y gwir.) Ces i sgwrs sydyn gyda ddyn oedd yn gwarchod yr oriel. Fo oedd fy hoff artist, Arnold Jones, digwydd bod! Dyma brynu llun bach digon ysgafn o'r castell gynno fo a chael ei lofnod ar y gefn. Roedd o'n rhyfeddu byddai ei lun yn mynd i Oklahoma!