Monday, August 31, 2009

eglwys padarn sant, ysbyty'r chwarel (2/8/09)




Wrth gerdded allan o Gapel Coch, clywais gloch Eglwys Padarn Sant a mynd yno. Gofynodd yr offeiriad i mi wrth y drws blaen ar ôl y cymun, "Dach chi'n gwybod am Gymdeithas Madog?" Y Parchedig Bill Roberts gyfarfodais ar gwrs Cymraeg Madog yn Iowa'r llanedd wnaeth ymweld â'r eglwys yn ddiweddar, digwydd bod! Enghraifft arall o'r ffaith pa mor fach ydy byd y Cymry Cymraeg.

Roedd un lle arall wedi'r cwbl mod i eisiau ei weld yn Llanberis, sef Ysbyty'r Chwarel yn ymyl Llyn Padarn. Ymysg y pethau meddygol yn yr arddangosfa fach, gwelir offer i brofi llygaid (y llun hwn i fy ngŵr) a dodrefn T.Rowland Hughes. Dim ond ychydig o ymwelydd oedd yna brynhawn Sul, a ches i ofyn cwestiynau amrywiol i'r hogyn clên o Ddyffryn Nantlle oedd yn gwarchod yr arddangosfa.

Yna, es i gerdded ar hyd y llyn i'r gorllewin. Roedd y llwybr braidd yn garegog a chaled fel mod i'n penderfynu dychlwelyd ar ôl hanner ffordd. Mwynheuais y golygfeydd hyfryd beth bynnag.

Sunday, August 30, 2009

gwibdaith ar y bws (1/8/09)



Ar ôl gorffen llnau'r llety a bwyta brechdan Spar i ginio, ces i awydd sydyn mynd ar wibdaith ar fws Sherpa â phen agored argymellwyd gan Gwilym y Ganolfan Groeso. Dyma neidio i mewn i'r bws o flaen siop Joe Brown. I ffwrdd â fi i Ben y Pas.

Roedd yn ddigon cynnes yn y dref ond roedd yn oer ar ben y bws! O, roedd y golygfeydd yn ogoneddus serch hynny! Es i ar Fwlch Peris sawl tro'n barod ond roedd yn brofiad hollol wahanol i weld y mynyddoedd o fy nghwmpas i.

I ddiweddu'r diwrnod braf, cerddais dipyn yn y dref a gweld tyˆ Rowland Hughes. Roeddwn i'n osgoi darllen "o Law i Law' a dweud y gwir (^^) er mai un o'r bobl leol oedd o, ond rhaid i mi ei ddarllen i ddangos parch i Lanberis. Prynais gopi ail-law felly mewn stondin yn yr Eisteddfod am dair punt, ond stori arall ydy honno wrth gwrs.

Saturday, August 29, 2009

gwnewch bopeth yn gymraeg (1/8/09)



Llnau'r llety yn yr achos hwn. Wedi gweld bron popeth i'r twristiaid oeddwn i eisiau ei weld yn Llanberis a'r cyffiniau, dyma ofyn i Carol oes yna gyfle i mi helpu rhywun yn y dref yn gwneud pethau cyffredin, y gwaith tyˆ er enghraifft (yn Gymraeg wrth gwrs.) Wedi'r cwbl, yn y bobl roeddwn i'n ymddiddori mwy nag yn y golygfeydd er pa mor ryfeddol ydy'r olaf.

Dwedodd hi fyddwn i'n medru llnau'r llety gyda Eira, y ddynes fyddai'n gwneud y gwaith! Hwrê! Dyma gychwyn glanhau'r ystafelloedd molchi, hwfro ystafelloedd gwely gyda hi a chael sgyrsiau gwych tra oeddwn ni'n cael hoe fach. (Roedd y 'bath mousse' yn gweithio'n dda.)

Unwaith, cludais bentwr o'r dillad gwlâu a thaweli i'r siop olchi agos. Braf oeddwn i'n teimlo ymysg y twristiaid ar y stryd. Roddwn i'n teimlo fel taswn i'n perthyn i'r dref fach yn hytrach na dim ond cael blas ar Lanberis yn arwynebol fel dwrist.

Dw i ddim yn ymhyfrydu mewn gwneud y gwaith tyˆ fel arfer ond mae'n wych os ca i wneud o yn Gymraeg!

Friday, August 28, 2009

beddgelert (31/7/09)




Pentref bach twt gyda llu o dwristiaid ydy Beddgelert. Does yna ddim llawer i'w weld ond 'Bedd Gelert' a'i gerflun. Ond mae llwybrau cerdded braf a gwastad. Treuliais ryw awr yn mwynhau'r llwybrau ar hyd Nant Colwyn wedi cael map y pentref gan ddynes yn y ganolfan groeso (fy hoff le i gael sgwrs Gymraeg sydyn lle bynnag awn i.)

Yn ôl i Lanberis ar fws Sherpa yrrwyd gan Gymro Cymraeg siriol. Prynais salad blasus yn Hotshop a'i fwyta o flaen y teledu. Y rhaglen? Yr Eisteddfod! Y diwrnod cyntaf! Hwrê! Mae bwyd y siop yn ardderchog a rhesymol gyda llaw. Ces i 'fish burger' gorau ges i erioed yna.

Thursday, August 27, 2009

côr merched llanberis (30/7/09)


Es i i glywed côr merched Llanberis yn ymarfer yng Nghapel Coch ar y noson honno. Canon nhw nifer o emynau a chaneuon Cymraeg gan gynnws Bythwyrdd a 'I'll Keep a Welcome,' yr unig gân Saesneg. Roedden nhw'n ardderchog ac roedd eu canu mor nerthol er bod rhyw ddeg o'r aelodau i ffwrdd. Dydyn nhw ddim yn cystadlu yn yr Eisteddfod serch hynny. Dim ond er mwyn mwynhau canu a rhoi mwynhad i'r bobl eraill maen nhw'n canu. Felly maen nhw'n perfformio o bryd i'w gilydd.

Ces i sgwrs ddymunol gyda rhai ohonyn nhw ar ôl yr ymarfer. Argymellodd pawb i mi brynu 'Wellingtons' ar gyfer yr Eisteddfod!

Wednesday, August 26, 2009

Nia (30/7/09)




Person arall oeddwn i'n edrych ymlaen yn arw at ei chyfarfod oedd Nia, fy nhiwtor Cwrs Cymraeg Trwy'r Post. Dw i wedi bod yn gwneud dau gwrs ers blwyddyn a hanner. Mae Nia'n barod i helpu bob tro ac mae ei geiriau clên wedi bod yn fy nghalonogi i ers y dechrau. Roedd hi'n arbennig o wych cael gweld hi wyneb yn wyneb. Hefyd mae ei Chymraeg mor ddylanwadol fel bod fy ngoslef wedi cael ei heffeithio'n braf wrth siarad â hi!

Wedi fy nhywys i yn ei gwaith, Ysgol Dysgu Gydol Oes ym Mhrifysgol Bangor yn fy nghyflwyno i'w chydweithwyr a dangos ei swyddfa, aeth Nia â fi adref a choginio cinio blasus. Aeth Sharron, un o'i ffrindiau gyda ni. Ces i amser bendigedig gyda nhw.

Ar ôl cinio, aeth Nia a fi i gerdded o gwmpas Bangor. Roedd hi'n ddiwrnod braf arall ac yn hyfryd gweld y golygfeydd gwych a'r brifysgol. Yna daeth hi â fi'n ôl i Lanberis yn ei char drwy Ddeiniolen. Safon ni am funudau ar ben y bryn i ryfeddu at olygfa odidog tua Llyn Padarn a Llanberis.

Tuesday, August 25, 2009

gwibdaith (29/7/09)



Ar ôl cael cawl 'sweet potato' a brechdanau blasus yn y ganolfan arddio fawr, aethon ni i ymweld â John a Llinos o Ganada, ffrienduau Linda ac Idris ger Caernarfon. Cawson ni amser dymunol yn sgwrsio dros win goch gwych. Roeddwn i wrth fy mod yn cael 'cawod Gymraeg' am oriau.

Ces i enw Cymraeg yn ôl ystyr fy enw Japaneg gan John - Purwen! Dw i'n hoff iawn ohono fo. Efallai dylwn i fy nglaw i'n Emma Purwen Reese!

Yna, ffwrdd â ni i Ynys Môn dros Bont Britania yn edmygu'r olygfa fendigedig tua Phont Menai a chael cip ar orsaf drên Llanfair PG. Yn ôl i Fesethda drwy Rachub, lle geni Idris wrth weld Chwarel Penrhyn ac aethon ni allan o'r car yn Nyffryn Ogwen. Am olyfga! Godidog, gogoneddus - dw i ddim yn gwybod yr ansoddair addas i'w ddisgrifio.

Troes Begw o'r diwedd, ac yn sydyn gwaeddodd:
"Dyna hi."
"Beth eto?"
"Y lôn bost."

Wrth ochr y creigiau serth, uwchben Nant Ffrancon, cawson ni weld y lôn bost wen lle aeth y Goets Fawr o Lundain i Gaergybi arni hi.